Khoa Học · Công Nghệ · Vũ Trụ · Trái Đất
Khám phá chuyên mục Khoa học Trái Đất để cập nhật các kiến thức chuyên sâu và thông tin mới nhất về cấu trúc hành tinh, hiện tượng tự nhiên, khí tượng thủy văn, tài nguyên thiên nhiên và các vấn đề môi trường toàn cầu. Đây là nguồn tài nguyên hữu ích cho học tập, nghiên cứu và nâng cao nhận thức về bảo vệ hành tinh xanh của chúng ta.
Sự kiện bầu trời đột ngột chuyển sang màu đỏ rực, tím thẫm trước những cơn dông lớn—như cảnh tượng ngoạn mục tại TP.HCM vào chiều tối ngày 7/10/2026 vừa qua—thường khiến nhiều người ngỡ ngàng và đôi khi lo lắng. Đằng sau lớp màn kỳ bí nhuốm màu phim viễn tưởng này là một quy luật vật lý tuyệt đẹp của bầu khí quyển: Tán xạ Rayleigh.
Chúng ta thường nghĩ Trái Đất là một khối cầu vững chắc với một tâm điểm cố định tuyệt đối trong không gian. Tuy nhiên, khoa học hiện đại đã chứng minh một sự thật thú vị: Tâm của Trái Đất không hề đứng yên. Nó đang liên tục dao động và dịch chuyển đi vài milimét mỗi năm.
Khám phá cấu trúc địa chất, động lực học magma và cơ chế đằng sau sức tàn phá kinh hoàng của Fuego – một trong những núi lửa nguy hiểm nhất Trung Mỹ.
Khi nhắc đến thảm họa núi lửa, chúng ta thường hình dung ra những dòng dung nham đỏ rực, chảy cuồn cuộn từ đỉnh núi. Thế nhưng, dung nham thường di chuyển khá chậm và con người hoàn toàn có thể chạy thoát. Sát thủ thực sự, thứ gây ra nhiều thương vong nhất trong các đợt phun trào, lại là một hiện tượng tàn khốc và chớp nhoáng hơn rất nhiều. Chào mừng các bạn đến với chuyên mục Khoa học Trái Đất của Đại Pi Media. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng giải mã một trong những hiện tượng cực đoan nhất của tự nhiên: Dòng mạt vụn núi lửa.
Siêu núi lửa Kikai là một hõm chảo núi lửa (caldera) khổng lồ, phần lớn nằm ngầm dưới đại dương ở khu vực phía nam Nhật Bản. Ngọn núi lửa này nổi tiếng vì đã tạo ra vụ phun trào núi lửa lớn nhất được ghi nhận trong kỷ Holocene (thế Toàn Tân - kỷ địa chất hiện tại bắt đầu từ khoảng 11.700 năm trước), xảy ra vào khoảng 7.300 năm trước.
Trái Đất không bao giờ đứng yên. Sâu bên dưới lớp vỏ tưởng chừng tĩnh lặng, những khối đá khổng lồ đang không ngừng cọ xát, tạo ra một nguồn năng lượng khổng lồ. Gần đây nhất, các nhà địa chất học đã phát hiện ra mức năng lượng này tại Nam California vừa chạm ngưỡng cao nhất trong vòng một thiên niên kỷ qua.
Khi nhắc đến thảm họa thiên nhiên tại Bắc Mỹ, người ta thường nghĩ ngay đến "The Big One" – thuật ngữ chỉ một siêu động đất được dự báo sẽ tàn phá Bờ Tây nước Mỹ trong tương lai. Nhưng bạn đã bao giờ nghe đến khái niệm "động đất kép"? Mới đây, các nhà khoa học đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo về một kịch bản tồi tệ hơn rất nhiều: Hai đứt gãy khổng lồ có thể đứt gãy liên tiếp, tạo ra sức tàn phá vượt ngoài mọi kịch bản diễn tập thảm họa.
Một nghiên cứu mới đang hé lộ quá trình hiếm gặp bên dưới khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương: một phần của mảng đại dương đang chìm xuống lòng đất có dấu hiệu bị xé rách và phân tách thành nhiều mảnh. Phát hiện này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cách một vùng hút chìm kết thúc, đồng thời mở ra những manh mối mới về sự hình thành núi lửa và các cấu trúc địa chất trên Trái Đất.
Cập nhật thông tin ngày 6/10/2026: Núi lửa Semeru tại Đông Java, Indonesia liên tục bùng nổ 3 lần trong ngày, phản ánh sự biến động dữ dội của Vành đai lửa Thái Bình Dương.
Khám phá cơ chế hoạt động, lịch sử kiến tạo và mối đe dọa từ núi lửa Popocatépetl — cỗ máy bùng nổ nằm sát siêu đô thị Mexico City.
Khám phá cơ chế điểm nóng kiến tạo (Mantle Plume) sinh ra núi lửa Mauna Loa tại Hawaii. Phân tích động lực học của siêu núi lửa hình khiên lớn nhất Trái Đất.
Núi lửa Etna, "trái tim rực lửa" của đảo Sicily (Ý), là một hiện tượng kỳ lạ trong thế giới địa chất học. Nếu Kīlauea (Hawaii) đại diện cho những dòng dung nham lỏng êm đềm và Lewotobi Laki-Laki (Indonesia) là hiện thân của sự hủy diệt bùng nổ, thì Etna lại mang một bản sắc lai tạp đầy ngoạn mục.
